Dlaczego ważne są przeglądy sterów strumieniowych?

Stery strumieniowe stosowane są w jednostkach pływających powyżej 9 metrów. Poprawiają skręcanie i wykonywanie manewrów, szczególnie przy niewielkich prędkościach. Mają one śrubę stałą, nastawną lub pędnik cykloidalny z dwiema śrubami obracającymi się w przeciwnych kierunkach. Do tego różnią się rodzajem przekładni, uzębienia łożysk i sposobem uszczelnienia. Mogą być napędzane napędem hydraulicznym, elektrycznym lub spalinowym. Dlaczego należy przeprowadzać ich przeglądy?

 

Poprawne działanie sterów strumieniowych

Stery strumieniowe mają za zadanie odpychać rufę lub dziób w określonym kierunku. Wykorzystuje się je podczas żeglugi o największym ryzyku kolizji, np. w trakcie manewrów portowych, przejść przez kanały, śluzy itp. Stery strumieniowe są częścią systemu napędowo-manewrowego. W celu zmiany kierunku stosuje się przekładnie kątowe znajdujące się wewnątrz. W ten sposób wytwarza się strumień wody prostopadle do osi wzdłużnej statku. Manewry z użyciem sterów strumieniowych powinny być wykonywane jednorazowo przez maksymalnie kilkanaście sekund przy włączonym silniku głównym. W ten sposób uniknie się przeciążenia akumulatora. Stery strumieniowe najlepiej sprawdzają się przy słabym wietrze i małej prędkości. Na ich działanie mogą wpłynąć śmiecie oraz inne obiekty znajdujące się w wodzie, np. liny cumownicze. Grozi to zniszczeniem łopatek. Jedyną metodą oceny stanu technicznego są przeglądy okresowe, które obejmują:

ster strumieniowy

 

  • oględziny skrzydeł śruby,
  • oględziny wkładki kawitacyjnej,
  • wymianę zabezpieczeń przeciwkorozyjnych tunelu,
  • oględziny endoskopowe wnętrza przekładni.

Choć istnieje duża potrzeba przeprowadzania przeglądów sterów strumieniowych, ich budowa oraz sposób umieszczenia w kadłubie statków może znacznie utrudnić prace konserwacyjno-naprawcze.

 

Główne awarie sterów strumieniowych

Większość średnich i dużych jednostek pływających źle reaguje na ruchy steru przy niskich prędkościach, co utrudnia manewrowanie w ciasnych basenach i kanałach. Właściwe cumowanie staje się więc możliwe tylko wtedy, gdy stery strumieniowe są utrzymywane w wysokiej jakości i nie zawodzą w działaniu. Znajdujące się w nich uszczelki, łożyska i przekładnie mogą zostać uszkodzone w przypadku, gdy olej hydrauliczny lub smarujący nie jest utrzymywany w stanie wolnym od wody morskiej, cząstek stałych i produktów utleniania. Woda przedostaje się do środka w wyniku zużycia uszczelki, jej uszkodzenia lub ruchu wału. Napędzanie steru strumieniowego przez zewnętrzny akumulator może spowodować jego wyłączenie na czas osiągnięcia odpowiedniego poziomu napięcia. Stąd też wymóg używania sterów strumieniowych przez maksymalnie kilkanaście sekund naraz poprzez metodę małych impulsów.